Anneler kardeş kıskançlığına aleyhinde “nötr” kalmalı

Aileye yeni bir kardeşin katılmasıyla çocuklarda görülen kıskançlık duygusu, doğal bir durumdur. Oysa iyi yönetilememesi durumunda çocuğun gelişiminde sorunlara yol açabilir. Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Polikliniği’nden Bilirkişi Klinik Psikolog Esma Uygun, kıskançlık duygusunun temelinde anne sevgisini kaybetme korkusunun yattığını söylüyor ve kıskançlık hallerinde özellikle annelerin “nötr” kalmasını öneriyor.

Uz. Kl. Psk. Esma Yerinde, kardeş kıskançlığında annenin davranışlarının belirleyici olduğunu söylüyor. Annelerin ikinci çocuk doğmadan önce birincil çocuğa data verip hazırlamasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Psk. Uygun, “Aileler, genelde bunu son dakikada söylüyor, öncesinde bu konuşmaları yapmaları gerekiyor” dedi.

Suçluluk duygusu kıskançlığı pekiştirir

Kardeş kıskançlığında annenin de büyük bir endişe yaşadığını ve çocukların da bunu ayrım edip, daha fazla kaygı duyduğunu bildiren Psk. Uygun, şu önerilerde bulundu:

“Annelerin kaygılarını eksilmek için söylediği şeyler çocukları daha fazla kaygılandırıyor. böylece annelerin kıskançlık durumlarında nötr kalması çok kayda değer. Bilhassa 5 yaşından ufak çocuklar annenin bütün hislerini, kaygılarını yüz ifadesinden ve davranışlarından anlar. Eğer çocuğun kardeşine hasar vereceği endişesi yaşanırsa bu çocuğa sirayet eder ve suçluluk duygusu oluşturur. Bu da kıskançlık duygusunu pekiştirir. böylece annenin fazla sakin olması gerekir.”

Kıskançlık duygusu iyi yönetilmeli

Kardeş kıskançlığının iyi yönetilmesinin çocuğun gelişiminde yaşamsal bir öneme sahip olduğuna dikkat çeken Psk. Uygun, kıskançlık duygusunun temelinde yatan kaybetme korkusunu ise şöyle anlattı:

“Yeni kardeş eve geldiğinde bu taht kavgasının da başlangıcı sayılabilir. Çocuk, sahip olduğu şeyi kaybetme korkusuyla birlikte kendisinin özel ve manâlı olduğuna dair algıyı yitirme korkusu da yaşar. 12 yaşına değin çocuklar, kardeşi nedeniyle annesinin kendini sevmeyeceğini veya daha eksik seveceğini düşünür. 12 yaşından sonradan ise daha dürüst bir mantık yürütme gerçekleşir. Eğer anne bu süreci iyi yönetebilirse çocuklar açısından bu önemli bir kazanım olur.”

Sorunlarını çözmelerine fırsat tanıyın

Ebeveynlerin çocukların aralarındaki sorunları, tartışarak çözmelerine izin vermeleri gerektiğini gösteren Psk. Uygun, “Çocuklar, reel hayatta da bu ve benzer sorunları yaşayacak. Aileler, ufak kıskançlıklara göz yumarak, sorunu çözmelerini gözlemlemesi gerekli. Çocuklara fırsat tanınmalı. Oysa sorun çözülmeyecek noktaya vardığında yetişkinler müdahale etmeli” diye konuştu.

Yeni doğana ayrılan süre büyüğü şehvetli olarak yaralıyor

Ebeveynlerin doğal olarak yeni doğan bebekle daha fazla ilgilenmek zorunda kaldıklarını dile getiren Psk. Uygun, burada kurulması gereken dengeyi şöyle aktardı: “Eğer ilk çocuk ilgiye fazla alıştırıldı ise yeni kardeşin meydana getirdiği travma daha fazla olabilir. Yeni doğana vakit ayırırken büyük olan çocuk duygusal olarak ihmalkârlık edilmemeli ve onunla kaliteli vakit geçirilmeli. Eğer nitelikli vakit geçirilirse 20 dakika bile fazla etkilidir.”

Kıskançlık kelimesini asla kullanmayın

Ebeveynlerin, çocuğun kardeşine yönelik duygularını yansıtmasına ve ifade etmesine ihtimal tanımasının önemine değinen Psk. Uygun, “Çocuk 6 aylık kardeşine çimdik atabilir, bu doğaldır. Bu durumda çocuğa “yaramazsın” gibi kişiliğine karşın söylemlerde bulunulmamalı. Bunun yerine ona “Kardeşine karşısında öfkelisin, bunu anlıyorum. şimdi üzüldüğünü görüyorum” gibi duygularını yansıtmasına ve ifade etmesine olasılık tanıyan sözler söylenmeli. Ama katiyen kıskançlık kelimesi kullanılmamalı. Keza konuşurken, onun göz hizasına inilmeli. Bunlar çocuğun rahatlamasını sağlayacaktır” açıklamasında bulundu.

Rutini bozmayın

Yeni bebek geldiğinde eski rutinlerin bozulmaması gerektiğini söyleyen Psk. Yerinde, “Örneğin uyku öncesinde birlikte kitap okunuyorsa, bundan vazgeçilmesi çocukta travma yaratır. Rutin katiyen bozulmamalı” diye konuştu.

Anında öncesinde ve sonrasında kreşe göndermeyin

3 yaş üzerindeki çocukların anaokulu gibi kendi akranları ile birlikte olacağı ortamların oluşturulması gerektiğini dile getiren Psk. Yerinde, bunun yeni bebeğin doğumundan kısa bir süre önce ve sonraya denk getirilmemesi konusunda da ebeveynleri uyardı: “Eğer böyle yaparsanız çocuk kendinin evden atıldığını ve gönderildiğini düşünür.”

Kardeşi itimat etmeyin

Ailelere yeni bebeğin bakımı konusunda çocuktan küçük takviye istemelerini nasihat eden Psk. Yerinde, çocuğa bu sırada “Sen de küçükken böyleydin. Bak sen büyüdün, kendi yemeğini kendi başına yiyebiliyorsun. O da büyüyecek senin gibi yapabilecek” denmesinin ve küçüklük fotoğraflarını da göstererek geri bildirimde bulunmanın kayda değer olduğunu belirtti.

Kıyas kıskançlığı pekiştiriyor

Bilirkişi Klinik Psikolog Esma Uygun, ebeveynlerin farkına varmadan kardeş kıskançlığını pekiştirdiklerini söyleyerek, “Bunlardan biri karşılaştırma ve bu olumsuz pekiştirme rekabete yol açıyor. halbu ki her çocuk ayrı ve özeldir. Ebeveynler çocuklarının ayrı ayrı özelliklerinin pekiştirilmesini sağlamalı” biçiminde konuştu.

Büyüğe de hediye alın

Yerinde, yalnızca ebeveynlerin değil çocuğun çevresindeki herkesin davranışının birincil çocuğun yaşadığı duyguları etkilediğini söyledi. Yeni doğan bebeğe hediye alırken, öteki çocuğa “Senin pabucun dama atıldı” şeklindeki şakaların çocukta kaygıyı artırdığına muhabere eden Psk. Uygun, “Yeni doğan bebeğe hediye alınırken, öteki çocuk da unutulmamalı” tavsiyesinde bulundu.

sizlere ojje.net farkıyla sunulmuştur

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir