Ebeveyn tipleri ve keskin özellikleri

Çocuğunuza sıcak, sevgi batmış bir etraf mı sunuyorsunuz yoksa yaşamın zorluklarına hazırlanması için katı kurallar mı? Her çocuk için anne ve babası tüm dünyayı temsilcilik eder. Siz ona nasıl davranırsanız, çocuğunuz dünyanın geri kalanının da o kadar davranacağını zanneder. ERA Kolejleri’nden PDR Uzmanı Kübra Karakaş, farklı ebeveyn tiplerinin çocukların yetişkinliklerini etkilediğini ve kişiliğini belirlediğini söylüyor. böylece ebeveynlere ait bilimsel bir sınıflandırma, kendi tarzımızı anlamamıza muavin olabilir.

Bazen iyi niyetle yaptıklarınızın hiç istemediğiniz sonuçlara niçin olduğunu görürsünüz. Eğer laf konusu olan çocuk eğitimi gibi önemli bir alansa, çocuğunuzun ileride nasıl bir birey olacağını belirleyen tutumlarınıza azıcık daha dikkatli bakmakta fayda var.

İşte bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu ebeveyn tipleri ve bariz özellikleri:

Fazla koruyucu anne baba

Bu tutumu sergileyen anne babalarda çocuğa karşı sevgi aşırıdır ve disiplin değil denecek kadar azdır. Çocuğun yaptığı her şey güzel görülür ve çocuk fazla özgürlük bırakılır. Fazla hoşgörülü bir ailede yetişen çocuklar, bir vakit daha sonra anne babalarını denetim altına alırlar ve eleştiriye açık olmadıkları için kendilerini geliştiremezler. Kuralsızlığa alışan çocuklar, okulda kurallarla karşılaşınca eğitim ortamına ve arkadaş çevrelerine düzen sağlamakta güçlük çekebilirler. Kendini Düşünen, güvenilmez, kırılgan, her dediğinin anında olmasını isteyen, sabırsız, şımarık ve anti-sosyal olmaları muhtemeldir.

Mükemmeliyetçi anne baba

Bu ailelerin tutumları aşırı sevgi ve sıkı disiplin şeklindedir. Anne baba bir yandan fazla koruyucu davranırken öteki yandan çocuktan yaşının üstünde olgun davranışlar beklemektedir. Dahası mükemmellik beklentisi bir alanla sınırlanmaz, her konuda büyük başarı talep edilir. Çocuğun bir kişi olarak gelişimi, kendi tercih ve davranışları, aile göre desteklenmez. Arkadaş seçimi bile ailenin faaliyet alanı içerisindedir. Mükemmeliyetçi bir ailede yetişen çocuklar aşırı tedbirli ya da tam tersi dağınık çocuklardır. Kendilerine güvenleri yoktur. Yanlış yapmaktan korkarlar.

Otoriter ve reddedici anne baba

Ailede çocuğa aleyhinde sevgi ve şefkat yoktur. Bunun yerine katı bir disiplin anlayışı ve baskıcı davranış görülür. Çocuk, anne babanın kurallarını yerine getirme çabasında olduğu için kendini açıklama edemez. Aile içinde dehşet hâkimdir. Çocuğun en kolay hatası zeka cezalandırılır. Otoriter bir ailede yetişen çocuklar stresli, tedirgin çocuklardır. Çocuk attığı her adımda hatalı yapma korkusu içinde olduğundan kendine güveni yok gibidir. Sürekli eleştirildikleri için aşağılık duygusu geliştirebilirler. Kendi başlarına karar veremezler. Bu tutumla yetişen çocuklar tez canlı, güvensiz, suç işlemeye meyilli, insan ilişkilerinde başarısız ve tutarsız şahsiyet geliştirebilirler.

Pervasız ve aldırışsız anne baba

Çocuğun davranışları aleyhinde kayıtsız ve vurdumduymaz davranışlar sergileyen anne babalardır. Bu herif aileler için çocuğun varlığı ile yokluğu belirlenmiş değildir. Bu gruba giren anne babalar genelde müsamaha ile boş vermeyi birbirine karıştırmaktadırlar. Çocuk anne babayı rahatsız etmediği müddetçe, çocukla ilgili problem yoktur. Bu alıcı ailelerde çocuk maddi ve hissi olarak yalnızlığa itilmektedir. Dikkatsiz ve kayıtsız bir ailede yetişen çocuklarda özgüven eksikliği görülür. Hayattan ve kendilerinden beklentileri olmaz. Bu tarz ailelerde gelişen çocuklar anne ve babalarını kendilerine model alamadıkları için dışarıdan bir modelle ve çoğunlukla da negatif bir modelle kendilerini özdeşleştirmeye akıntı gösterirler. Zararlı alışkanlıklar edinmeye de meyillidirler.

Aykırı anne baba

Bu ailelerde çocuğun yaptığı bir tutum, genellikle anne babanın o anki psikolojik durumu ile ilintilidir, ara sıra sert bazen olumlu karşılanabilir. Tutarsız anne babanın iki çocuğuna aleyhinde öbür tutumu ya da anne babanın ayrı tutumları, çocukları olumsuz yönde etkileyebilir. Anne ve baba mutlaka benzer görüşe sahip olmalı, biri davranışı olumlu görüp diğeri ceza uygulamamalıdır. Bir davranışın kimi vakit ödüllendirilmesi kimi zaman da cezalandırılması, cezanın anlamı ve suçun niteliği hakkında şüphe uyanmasına niçin olduğundan çocuk ne vakit, nerede, ne yapacağını bilemez.

Olumlu ve sağlıklı aile

Sevgi, saygı, refah, güven ve saydamlık olan ailede çocuk tüm yönleriyle kabul edilir. Anne baba davranışları ile çocukları için iyi birer model olmanın yanı sıra bununla beraber rehberdir. Bu tarz ebeveynler çocuğa yol gösterir ama alacağı kararlar konusunda onu hür bırakırlar. Problemlere anne baba ile birlikte çözüm arayarak zamanla bu becerisini geliştiren çocuk, seçimlerinin sonuçlarına da kendisi katlanır. Aile içinde kurallar ve sınırlar herkes için ve her zaman birlikte belirlenir ve bu sınırlar içinde çocuk özgürdür. Kuralların mantıklı açıklaması yapılır. Her konuda çocuğun düşünce ve fikirleri dinlenir. Fikirleri aşırı da olsa hürmet gösterilir. Çocuk, kendine ve çevresine saygılı, sınırları bilen, tasarım gücü yüksek, aktif, fikirlerini rahatlıkla söyleyebilen, dengeli, sorumluluk duygusu gelişmiş, toleranslı, dostça ve mutlu bir kişi olarak yetişir.

sizlere ojje.net farkıyla sunulmuştur

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir