Erken ergenlik yükseklik kısalığına niçin oluyor

Medicana Bahçelievler Hastanesi Pediatrik Endokrinoloji Uzmanı Dr. Aliye Sevil Sarıkaya, çocukluk döneminden erişkin dönemine geçişin gerçekleştiği, büyümenin ve seksüel gelişimin tamamlandığı üreme kapasitesinin kazanıldığı buluğ çağı dönemi hakkında manâlı bilgiler verdi.

Erginlik belirtileri

Erginlik döneminin başlangıcı kız çocuklarda 9-12 yaş, erkek çocuklarda ise 10-13 yaş aralarında olur. Erken ergenlik kızlarda 8 yaşından, erkeklerde ise 9 yaşından önce ergenlik bulgularının başlangıcıdır. Birincil belirti kızlarda tek ya da çift çevrili meme büyümesidir. daha sonra cinsel bölgede ve koltuk atında tüylenme başlar. En son olarak adet görür. Erkeklerde ise ergenliğin ilk bulgusu testis büyüklüğündeki artıştır. Bunu takiben penis büyümesi, cinsel bölgede ve koltuk altında kıllanma, sesde kalınlaşma gözlenir. Kızlarda adet görme, erkeklerde ise sperm üretiminin başlaması ergenliğin tamamlandığını gösterir.

Ergenliğin açılış yaşı kalıtımsal özellikler, besin durumu, obezite, gerginlik ve çevresel faktörlerle değişebilir. Son yıllarda beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve tüm dünyadaki sosyoekonomik zenginleşmeye alt olarak erginlik başlangıç yaşı azalmış ve erken erginlik tanılı hasta sayısı artmıştır. Erken erginlik kız çocuklarda erkek çocuklara tarafından takriben 10 kat daha pozitif gözlenmektedir. Erkek çocuklarda daha nadir görülmesine karşın buna neden olan organik bozukluklar daha sıktır.

Erken buluğ çağı boyun kısa kalmasına yol açıyor

Alt yatması olası problemlerin tespiti için yaşıtlarına göre gelişimi hızlanan, erken ergenlik bulguları gözlenen kız ve erkek çocukların mutlaka araştırılması gereklidir. Tanıda gecikilmesi hayatı korkutma edebilir.

Çocukların erken ergenliğe girmesinin en büyük sakıncası zirve kısalığına neden olabilmesidir. Erginlik döneminde irtifa büyümesi hızlanır. Erginlik çağının sonunda ise kızlarda salgılanan kadınlık hormonu östrojen ve erkeklerde salgılanan erkeklik hormonu testosteron artış kıkırdaklarının kapanmasına neden olur. bu nedenle ergenlik döneminde yaşıtlarına kadar uzun olan çocuğun büyüme kıkırdağının kapanmasıyla boy büyümesi durur ve erişkin boyu kısa kalır. Erken ergenlik çocuğun psikolojisini de etkiler ve psikososyal sorunlara yol açabilir.

Yapılan çalışmalar erken buluğ çağı probleminin son yıllardaki artışına gıdalar içindeki hormon ve katkı maddesi maddelerinin de neden olabildiğini göstermiştir. Hormonlarla süratli büyütülen tavuklar, yumurtaları, yetiştirilen meyve ve sebzeler uyarıya neden olarak ergenliği başlatabilir. bununla birlikte oyuncaklar içindeki kimyasallarda benzer hormon uyarıcı etkiyi gösterebilirler.

Erken ergenlik durdurulabilir mi

Erken ergenlikte artan hormonların ayda bir kere kalçadan yapılan bir iğneyle baskılanarak ergenliğin durdurulabilmesi mümkündür. Endokrinoloji merkezlerinde bu çare uygulanmaktadır. Çare bayağı erginlik yaşına değin sürdürülür. Tedavinin kesilmesini takiben kendi hormonları her yerde devreye girerek erginlik başlar. Bu tedavi ile epifizlerin erken kapanıp yükseklik kısalığına niçin olmasının da önüne geçilmiş olur.

Erken ergenlikte ergenliği geciktirerek boyu uzatmanın mümkün olabilmesine karşın olağan vaktinde başlayan bir ergenlikte tedavi ile ergenliği geciktirmenin herhangi bir yararı olmadığı yapılan çalışmalarla gösterilmiştir.

sizlere ojje.net farkıyla sunulmuştur

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir