Masalların çocuklara faydaları

Mutlu sonlar; hoş hayaller; hayata dair pembe umutlar öğrendik. Hangimiz Pamuk Prenses kadra güzel lmak istemedik fakat? ‘Ayna ayna söyle bana benden daha güzeli var mı şu dünyada?” diyaloğunu hatırlamayanımız var mı? Evet, biz masallarla gelişen bir nesildik; bu yüzden de defalarca ufak şeylerle mutlu olmayı öğrendik. Peki şimdiki çocuklar? Bunca oyuncaklara, teknolojiye karşın niçin hiçbir şeyden hoşnutluk olmuyorlar, düşündünüz mü? Bunda belki de farkında olmadan kendi çocukluğumuzun masallarını onlardan esirgememizin etkisi olabilir. Unutmayın; çocuğunuzun saçlarını okşayarak ona bir masal okumanız ayrıca daha iyimser olmasını sağlayacak hem de aranızdaki özel bağı güçlendirecektir.

Masallar ideal insanı simgeler

Çocukların ve vaktinde kendi çocukluğumuzun vazgeçilmezi olan masallar, çocuk gelişiminde önemli bir işleve sahiptir. Başlıca çocuklarımızı oyalayıp, uyumalarını kolaylaştırıyor düşüncesiyle okuyup, anlattığımız masalların gelişime karşın etkileri böylece çok araştırmayla da kanıtlanmış durumdadır. Masal dediğimiz öyküler, fazla geniş bir yelpaze içinde öbür birçok öğeyi içine alır ve fiilen amaçları ideal insan olmaya giden yolu; basit, gündelik bir anlatımla dinleyene sunar. Masallarda içerik olarak niyet; ideal insana varmak ve bu insanı oluşturacak en önemli değerleri birbirine alt birtakım olaylarla anlatmaktır.

Masal türleri

Çocuklarımıza anlattığımız masalların birçoğu, efsane olarak aşina ve içinde reel üstü bazı karakter ve durumların geçtiği olayların anlatımından meydana gelse de masalların da kendi içinde türleri vardır. Örneğin:

* Pamuk Prenses, Çizmeli Kedi, Kurşun Asker, Keloğlan gibi tek bir kahramanın çevresinde dönen masallar.

* La Fontain’in hayvanları konuşturduğu Fabl olarak bilinen masallar. Fabl’larda hayvanlar konuşturuluyor, başlarından geçen olaylar dile getirilerek hayvanlar kişileştiriliyor dinleyicinin anlatılanlardan çıkarımlar yaparak sonuca ulaşması sağlanıyor.

* Tarihi olaylara dayanan, destan türünde masallar. Bu masallarda geçmişte yaşanan, kültürel ve tarihsel anlamda iz bırakan olaylar günlük dil içinde okuyucuya veya dinleyiciye aktarılıyor. Bu Nedenle dinleyen birey hem ciddi anlamda bilgi sahibi oluyor ayrıca de öğrenirken sıkılmıyor.

* Hakiki üstü olarak aşina veya efsane diyebileceğimiz olayların anlatıldığı masallar. Masal kahramanları, devler, cinler, periler yani sahiden varolmayan varlıkların kişileştirilmiş halleri şeklinde ortaya çıkıyor ve ara sıra korkutmasına karşın genelde olumlu bir sonuca ulaşıyor.

Yaşına uygun masal seçimi

Masalların yaşlara göre bir dağılımı olmalıdır. Çünkü bazı masalların içinde korkutucu olaylar ve figürler yer alır. Ve bunlar çocuk için ürkütücü olabilir. Yaşlara göre masal seçimi şu şekilde olmalıdır;

* 1-3 yaş aralarında anlatılan masallar eğlenceli karakterlerden oluşmalıdır. Bu değin küçük yaş grubundaki çocuklar masal dinlerken sözcük hazinesini geliştirerek, bir konuyu takip etme becerisini kazanacaktır. O nedenle kısa ve basit öyküler seçilmelidir.

* 3-4 yaşlarındaki çocuklar artık daha uzun masalları takip edebilirler. Kolay sıkılmazlar ve bir takım olumsuzlukların farkındadırlar. Seçici davranmak koşuluyla kahramanların daha fazla olduğu seçimler yapılabilir. Yanlış ve içten kavramlar çocuğun anlayacağı bir dilde anlatılabilir.

* 4-5 yaşlarındaki çocuklar artık reel ve hayalin farkındadır. Nelerin olup nelerin olamayacağını bilir. Ancak masal olarak dinlemekten büyük keyif alır. Bu yaşlarda aynı zamanda farklı insanlarla ve karakterlerle özdeşleşme başlamıştır. Negatif özellikler ile olumlu özellikleri bilip kendine tarafından çıkarımlarda bulunabilir. Dinlediği masallarla ilgili olarak fazla pozitif soru sorar.

* 5 yaş üzeri çocuklar masalı iyice algılar ve anlamakta sorun yaşamaz. Merakı ve soruları artarak devam eder. Masal üzerine kendi yorumları gelişir. Bir Takım masalların sonuçlarına itiraz ederek, kendi sonucunu oluşturmaya başlar, kendi masallarını yaratır. Anlatmaktan, anlattıklarının dinlenmesinden çok hoşlanır.

Masallar ebeveyn-çocuk ilişkisi için de manâlı

Günümüzde masal okumanın yerini televizyonların ve çizgi filmlerin almış olduğu bir gerçek. Elbette çocuklar televizyon izleyecekler, çizgi filmlerden de öğrenecekleri böylece fazla şey var. Ama televizyonlarda son yıllarda bizim çocukluğumuzun günahsız çizgi filmleri yerine ciddi zor içeren, her şeye gücü yeten kahramanların yer aldığı iyice gerçek üstü kurguya ve olaylara dayanan filmler görüyoruz. Ne değin itina göstersek de bu görüntülerden çocuklarımızı gözetmek daima olası olamıyor maalesef. Bu noktada masalların önemi bir defa daha ortaya çıkıyor gerçekte. Özellikle sizin anlatmakta olduğunuz masallarda daima kontrol anne-babada olduğu için masallar çocuklar üzerinde epeyce bereketli sonuçlar veriyor. Masal açıklamak, bununla beraber çocukla geçirilen kaliteli zaman ve kaliteli irtibat demektir. Adeta tüm gün özlem duyulan ebeveyn-çocuk birlikteliği anlamına gelir.

Işıl Evrim Akgün
Bebeğim ve Biz

sizlere ojje.net farkıyla sunulmuştur

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir